Pomysł utworzenia LGD jest pochodną obserwacji
wdrażania programu Leader w krajach dawnej „piętnastki”. Wejście Polski do UE
stworzyło możliwość realizacji tego programu na obszarze naszych wsi. Na
początku dwie gminy zaprzyjaźnione z sobą: Chełmno i Stolno złożyły wniosek do
FAPA do schematu I Pilotażowego Programu Leader. Złożony wniosek dotyczył
pozyskania środków na wsparcie utworzenia LGD na obszarze tych gmin. Niestety
gminy środków nie otrzymały. Nie oznaczało to jednak końca pomysłu wdrażania
Leader w gminach. Na wspólnym spotkaniu podjęto decyzję, że mimo wszystko
podjęte zostaną działania efektem, których będzie utworzenie prężnej Lokalnej
Grupy Działania. Podczas dyskusji podjęto decyzję o rozpoczęciu rozmów z
sąsiednimi gminami, celem zainteresowania ich tym programem.
Lokalna Grupa Działania „Vistula - Terra Culmensis
– Rozwój przez Tradycję” obejmuje swoim zasięgiem teren czterech gmin wiejskich
położonych w województwie kujawsko – pomorskim. Gminy Chełmno, Grudziądz, Lisewo
i Stolno położone są w północnej części województwa. Stanowią znaczną część
dawnej Ziemi Chełmińskiej. Ich obszar obejmuje ponad 465 km², który zamieszkuje
26,3 tys. ludzi.
Gminy tworzące LGD to jednostki typowo rolnicze.
Stosunkowa dobra jakość gleb na znacznej części obszaru wykorzystywana jest do
produkcji rolniczej. Gospodarstwa są rozdrobnione, choć nie brakuje dużych.
Każde jest jednak dobrze zorganizowane, charakteryzując się wysoką kulturą
rolną. Tereny o słabszych glebach, zwłaszcza w sąsiedztwie miast Grudziądza i
Chełmna przeznaczane są pod budownictwo jednorodzinne oraz działalność
gospodarczą.
Bogactwem LGD są zasoby naturalne, wynikające z
położenia w Dolinie Dolnej Wisły.
Występują tutaj liczne pomniki przyrody, 4 rezerwaty, unikalne gatunki zwierząt
i roślin. Znaczna część obszaru położona jest w granicach Parku Krajobrazowego.
Największą wartością LGD jest jej bogata historia.
Na obszarze gmin znajdują się grodziska średniowieczne, których znaczenie
potwierdzają pracownicy naukowi z całego kraju oraz świata. Występują liczne
pozostałości po działalności zakonu krzyżackiego w postaci pozostałości po
budowlach przez nich wznoszonych. Cechą charakterystyczną dla obszaru są liczne
kościoły gotyckie oraz fortyfikacje – pozostałości po wojnach światowych. Nie
brakuje zespołów pałacowo – parkowych, licznych dworków oraz innych zabytkowych
budowli tradycyjnych dla regionu. Cennym elementem jest historia związana z
działalnością Związku Jaszczurczego.
Bogactwo
zasobów kulturowo – historycznych zostało skupione przez LGD wokół elementów ją
wyróżniających, które zostały przez nią nazwane: „Jaszczurczy ślad”, „Pierścień
fortyfikacji” i „Szlak gotyckich świątyń”.
Stowarzyszenie Lokalna Grupa
Działania „Vistula - Terra Culmensis – Rozwój przez Tradycję” - nazwa pochodzi
od połączenie słów Vistula – Wisła i Terra Culmensis – Ziemia Chełmińska.
Obszar LGD to teren Ziemi Chełmińskiej położonej nad Wisłą. Dodatek Rozwój
przez Tradycję – określa pomysł na rozwój obszarów wiejskich – rozwijać się
wykorzystując dostępne bogactwa naturalno – kulturowe.